काठमाडौं, फागुन ५
भक्तपुर निर्वाचन क्षेत्र-२ का मतदाताले प्रत्येक पटक प्रतिनिधि परिवर्तन गरेका छन्।
सन् १९९१ यता भक्तपुर–२ को निर्वाचन परिणामले यो निर्वाचन क्षेत्रमा उस्तै जनप्रतिनिधि हुन मन नलागेको देखाएको छ।
सन् १९९१ मा नेपाली कांग्रेसका जगन्नाथ आचार्य निर्वाचित भए भने १९९४ मा नेपाल मजदूर किसान पार्टीका आशाजी बासुकला, लेखनाथ कांग्रेस नेपाल मजदुर किसान पार्टीका सुनिता न्यौपाने, नेपाली कांग्रेसका प्रजातन्त्र प्रजापति विजयी भए । नेपाली काँग्रेसका रामेश्वरप्रसाद ढुंगेल, नेकपाका महेश बस्नेत र नेपाली काँग्रेसका दुर्लभ थापा क्षेत्री निर्वाचित भएका छन् ।
२०२२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार दुर्लभ थापा क्षेत्रीले २४ हजार २३९ मत पाएका थिए । उनका प्रतिद्वन्द्वी नेकपाका महेश बस्नेतले २३ हजार २८२ मत प्राप्त गरेका छन् । त्यसैगरी नेपाल मजदूर किसान पार्टीकी अनुराधा थापा मगरले ७ हजार १२७ मत प्राप्त गरेकी छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रासपा)का सजन विकले ४ हजार ९८ मत प्राप्त गरे । र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का मोशन केसीले २ हजार ५६९ मत प्राप्त गरे । यस पटक एमाले सचिव बस्नेत फेरि दौडमा आएका छन् र उनी भक्तपुर–२ मा प्रमुख उम्मेदवार बनेका छन्, आफ्नो गतिविधिका कारण बारम्बार हेडलाइन बनेका छन्।
गत वर्ष सेप्टेम्बर ८ र ९ को जनआन्दोलनपछि अन्य राजनीतिक दलका नेताहरू बोल्न डराएपछि एमालेका बस्नेत र उनको टोली सडकमा उत्रिए
उमालेको मुख्यालयमा कार्यक्रम कार्यकर्ताको मनोबल बढाउन च्यासल । बस्नेतले जेनेरेसन जेड विद्रोहपछि राजीनामा दिएर एक हप्ताभन्दा बढी समयपछि फर्केका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा एमाले अध्यक्ष ओलीलाई ठूलो हर्षोल्लासका साथ स्वागत र समर्थन गरे। अरुको नकारात्मक आलोचनाले उनलाई कुनै असर गर्दैन । उनले मिडिया अन्तर्वार्तामा जनरल जेडलाई ‘आतंकवादी’ भनेका छन्।
उनी निर्वाचित भएर गृहमन्त्री भएमा जनरल जेडलाई जेल हाल्ने पनि स्पष्ट पारेका छन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रासपा) र नेताहरूको पनि चर्को आलोचक हुन्।
सामाजिक सञ्जालमा लामो समयदेखि बस्नेतको मुखर आलोचक बनेका रासपाका राजीव खत्री भक्तपुर–२ सिटमा उम्मेदवार बनेका छन् ।
समाजिक सञ्जालमा एकअर्काको चर्को आलोचना गरिरहेका बस्नेत र खत्रीले एकअर्काको आलोचना गरिरहेका छन् । भक्तपुर निर्वाचन क्षेत्र २ को नतिजा।
वडाध्यक्ष भएर राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका बस्नेतले भक्तपुरमा छुट्टै छवि बनाएका छन् । पत्रकारितामा पृष्ठभूमि भएका राजीव खत्री राजनीतिक क्षेत्रमा नयाँ छन्।
भक्तपुर–२ मा नेपाली काँग्रेसका कबिर राणा र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का रामप्रसाद सापकोटा ‘दीपशिखा’ पनि उम्मेदवार छन् । उनीहरुको व्यक्तिगत प्रभावभन्दा पनि पार्टी सङ्गठन नै बलियो पक्ष हो।
उज्यालो नेपाल पार्टीले जितराम लामा, श्रम संस्कृति पार्टीले अर्जुन बसु र प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीले जन्मदेव जैसीलाई उम्मेदवार बनाएको छ । जैसी पूर्व पत्रकार पनि हुन्।
उम्मेदवारी दर्ता गरेपछि उनी अहिले मतदाताबीच घरदैलो अभियानमा व्यस्त छन् । THT सँग कुरा गर्दै जैसीले विधायिकी प्रक्रियामा आवाज उठाउन आवश्यक ठानेकाले आफू पत्रकारिता र श्रम आन्दोलनबाट संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेको बताउनुभयो ।
पत्रकारिता क्षेत्रमा रहँदा मैले अनियमितता, अराजकता र श्रम शोषण विरुद्ध निरन्तर आवाज उठाएको छु । “तर सिंहदरबारले सडकबाट उठेको आवाजलाई सुनुवाइ नगरेपछि मैले अहिले संसदभित्र गएर यी विषयहरू उठाउने निर्णय गरेको छु।”
अहिलेका कानुन पत्रकारको व्यावसायिक सुरक्षा, आत्मनिर्भरता र मर्यादा सुनिश्चित गर्न अपर्याप्त रहेको उनी बताउँछन्। त्यसका लागि नीतिगत सुधार आवश्यक भएकाले नीति बनेको ठाउँमा जान चाहेको उनले बताए।
उनले पछिल्लो ‘जनरल जेड मुभमेन्ट’लाई परम्परागत राजनीतिक संस्कृतिविरुद्धको विद्रोहका रूपमा व्याख्या गर्दै समकालीन राजनीतिक सोच र सूचना क्रान्तिलाई समेट्ने नयाँ राजनीतिक संस्कृति आवश्यक रहेको तर्क गरे। परम्परागत राजनीतिक संरचनाको विकल्प।
उनका अनुसार पार्टीको एजेन्डामा संविधान संशोधन, निर्वाचन प्रणाली सुधार, प्रमुख राज्य निकायको पुनर्संरचना, प्रत्यक्ष कार्यकारिणी प्रणाली, पूर्ण समानुपातिक प्रतिनिधित्व, ‘अस्वीकार गर्ने अधिकार’, ‘फिर्ती गर्ने अधिकार’ र ‘नो भोट’ प्रणाली समावेश छ । उनले आगामी निर्वाचनमा जितको परिभाषा सिट संख्याभन्दा बाहिर जाने स्पष्ट पारे।
“यो निर्वाचन किन भयो भन्ने प्रश्न आफैमा महत्वपूर्ण छ,” उनले भने। “जनरल जेड आन्दोलनले राज्य संरचना प्रभावहीन देखाएको छ।”
भक्तपुर निर्वाचन क्षेत्र नं २ मा कुल ९८ हजार ३५६ मतदाता छन् । ४८,०७४ पुरुष, ५०,२७७ महिला र ५ अन्य मतदाता छन्।
यद्यपि भक्तपुर–२ मा प्रारम्भिक प्रतिस्पर्धा नेपाली कांग्रेस, एमाले र राप्रपाबीच केन्द्रित हुने सम्भावना छ।
सूर्यविनायक र मध्यपुर थिमि नगरपालिका भक्तपुर–२ संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हुन् । यी दुई नगरपालिकामा १९ वटा वडा छन्।