काठमाडौं, पुस २६
प्रत्येक निर्वाचनमा नयाँ प्रतिनिधि चयन गर्न रुचाउने काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नं २ मा चुनावी ज्वरो बढ्दै गएको छ । निर्वाचन आयोगले मार्च १६ पछि मात्र चुनाव प्रचार गर्न अनुमति दिएको छ। त्यसअघि उम्मेदवारहरूलाई घर-घर गएर भोट माग्न र सार्वजनिक चुनावी सभाहरू गर्न निषेध गरिएको छ।
तर, काठमाडौं क्षेत्र नं २ का उम्मेदवारले केही गरेका छैनन् । मतदातासँग प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा सम्पर्क भइरहेको छ । उनीहरू भोटका लागि अपिल गरिरहेका छन्।
काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र-२ मा २८ जना उम्मेदवार रहेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ। तीमध्ये १६ जना मात्रै पार्टीमा आवद्ध छन्। बाँकी स्वतन्त्र उम्मेदवार हुन् । राजनीतिक दलका नेताहरूका अनुसार उनीहरूमध्ये केही प्रमुख दलका ‘डमी’ उम्मेदवार छन्।
चुनावको आचारसंहिता लागू गर्न प्रमुख दलहरूले डमी उम्मेदवारहरू उम्मेदवारी दिए। आम निर्वाचनमा दलहरुका यस्ता गतिविधिहरु देखिएका छन् । काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नं २ मा दलहरूले यसपटक पनि त्यही शैली अपनाएका छन् । नेकपा एमाले र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाहेक यहाँ कुनै पनि दलले एउटै उम्मेदवारी दिएका छैनन्।
विघटन भएको प्रतिनिधिसभामा सबैभन्दा ठूलो दल नेपाली काँग्रेसले कबीर शर्मा (फुयाँल)लाई उम्मेदवार बनाएको छ । शर्मा ३८ वर्षका हुन् र उनले क्षेत्रीय अध्यक्षको रूपमा काम गरेका छन्। यसबाहेक, उहाँ स्थानीय रूपमा परिचित व्यक्ति हुनुहुन्छ।
2022 मा पराजित भएका मणिराम फुयाँललाई नेकपा-एमालेले उम्मेदवार बनायो। उनी 2017 मा प्रदेश सभामा निर्वाचित पनि एक मान्यता प्राप्त व्यक्ति हुन्। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट ३९ वर्षीया कुन्तिदेवी पोखरेल उम्मेदवार हुन् । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)ले पनि युवा अनुहार छनोट गरेको छ।
काठमाडौं क्षेत्र नं २ मा यसअघि पार्टीका संयोजक माधवकुमार नेपालले जितेका नेकपाका उम्मेदवार नेपाल सचिवालयमा कार्यरत ३८ वर्षीय नितेश पौडेल हुन् । उनले एमाले मार्फत युवा संघमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए । पार्टी विभाजनपछि पनि उनले युवा संघको नेतृत्व गरिरहे । २०७४ सालको आमनिर्वाचनमा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर २ बाट माधव नेपाल विजयी भएका थिए।
नवगठित दलहरु प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी, उज्यालो नेपाल, श्रम संस्कृति, राष्ट्रिय मुक्ति, राष्ट्रिय परिवर्तन र आम जनता पार्टीले पनि यहाँ उम्मेदवारी दिएका छन् । फलस्वरूप ८८ हजार ७०८ मतदाता रहेको काठमाडौं–२ को निर्वाचन परिणाम अनुमान गर्न गाह्रो छ।
कोटेश्वरको बालकुमारी पुलदेखि सिन्धुपाल्चोक र काभ्रेको दोसन्ध चापभञ्ज्याङसम्म पुग्ने यो निर्वाचन क्षेत्र काठमाडौंका १० वटै क्षेत्रमध्ये दोस्रो बढी मतदाता रहेको छ । सबैभन्दा बढी मतदाता काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र-१० मा छन्।
यस निर्वाचन क्षेत्रमा काठमाडौं महानगरपालिका वडा नम्बर ९ र ३२, कागेश्वरी मनोहरा वडा ४ देखि ९ सम्म र शंकरपुर नगरपालिका वडा १ देखि ९ सम्म रहेका छन्। पहुँच र कठिन ग्रामीण भूगोल।
काठमाडौं महानगरपालिकाका वडा ९ र ३२ (गौशाला पूर्वदेखि सिनामंगल हुँदै कोटेश्वरसम्म) पूरै शहरी छन्। कागेश्वरी र शंकरपुर नगरपालिकाका केही वडालाई सीमावर्ती क्षेत्र भनिन्छ । साँखु एक सीमान्त शहर हो, जबकि शंकरपुरको वडा १ (नाङ्लेभारे), २ (पटाप), ३ (जहरसिंहपौवा), ४ (लप्सेफेदी), ५ (पालुबारी), र ८ (घुमार्चोक) मुख्यतः ग्रामीण छन्। यहाँ आवश्यकताहरू फरक छन्। मतदाताको मनोविज्ञान पनि फरक हुनसक्छ । यसले आफ्ना प्रतिनिधिहरू परिवर्तन गरिरहनुको एउटा प्रमुख कारण मानिन्छ। यस निर्वाचन क्षेत्रमा यसअघि विजयी भएकी रासपा नेतृ सोविता गौतमले आफ्नो सोच बदलेर अहिले चितवन निर्वाचन क्षेत्र-३ मा चुनाव लड्दै छिन् ।
२०२२ को निर्वाचनमा काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्रले अप्रत्याशित परिणाम दिएको छ । दोलखा जामुनेबाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी २७ वर्षीया सोविता गौतम सांसदमा निर्वाचित भएकी छन् । गौतम १५ हजार २३८ मत ल्याएर निर्वाचित भएका छन् । उनका प्रतिद्वन्द्वी नेकपा एमालेकी फुयाँलले ११ हजार ५६६ मत प्राप्त गरे भने राप्रपाका उम्मेदवार पोखरेलले ११ हजार २४ मत प्राप्त गरे।
पूर्व सभामुख ओनसरी घर्तीमगरलाई नेपाली कांग्रेस र तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रले साझा उम्मेदवार बनाएको थियो । उनले ९ हजार ४५९ मत ल्याइन् ।
यसपटक नेपाली कांग्रेसले मुलपानीका स्थानीय कबीर शर्मा (फुयाल) लाई उम्मेदवार बनाएको छ । २०२२ मा काठमाडौं–२ (क) बाट राप्रपाबाट निर्वाचित वाग्मती प्रदेशसभा सदस्य सुनिल केसी यसपटक राप्रपाको तर्फबाट उम्मेदवार बनेका छन्।
राप्रपासँग चुनाव जिते पनि उनी काठमाडौं महानगरपालिकाका पूर्वमेयर तथा स्वतन्त्र राष्ट्र पार्टीका वर्तमान वरिष्ठ नेता बलेन्द्र (बलेन) शाहको समूहमा थिए । प्रदेश सभाको निर्वाचनअघि भएको स्थानीय मेयरको निर्वाचनमा शाहको जितमा उनको महत्वपूर्ण भूमिका थियो।
उनी राप्रपामा आवद्ध भए पनि त्यसका कार्यक्रम वा संसदीय दलको भेलामा भने उनी सहभागी भएनन्। कुनै समय शाहको सहयोगी मानिने र राजनीतिमा प्रवेश गरेका केसी अहिले शाहकै सिफारिसमा काठमाडौं क्षेत्र नं २ बाट उम्मेदवार बनेका छन् ।