काठमाडौं, ३१ जेठ
प्रतिनिधिसभाले विपक्षीको नाराबाजीका बीच संसदको कार्यविधि नियमावली पारित गरेको छ । शुक्रबारको बैठकले अनुमोदन गरेको कार्यविधि नियमावलीमा सांसदहरूलाई विशेषाधिकार दिइएको हो।
कार्यविधिको नियमको नियम २५९ ले सांसदहरूको लागि ‘नियम लागू हुने योग्यता’ निर्दिष्ट गरेको छ। दफा २५९ को उपनियम १ मा भनिएको छ, “प्रचलित कानूनमा जेसुकै लेखिएको भए तापनि यी नियमहरू सदन, समिति र सदस्यहरूको हकमा संघीय कानूनको रूपमा रहनेछन् र विशेष कानूनको रूपमा लागू हुनेछन्।”
उपनियम २ मा भनिएको छ, “यी नियमहरूले सदनको विशेषाधिकारको रूपमा काम गर्नेछन्।”
यसैबीच, प्रतिनिधिसभाको आजको बैठक अराजकतामा परेको छ। विपक्षी दलको अवरोधका कारण यसअघिको बैठक आज १५ मिनेटका लागि स्थगित भएको थियो । साँझ ८ः३० बजे पुनः शुरु भई आज ९ः३० बजे सकिएको बैठकमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी लगायत विपक्षी दलका सांसदले वेवास्ता गरी चर्को नाराबाजी गरेका थिए । संसदीय समिति थप छलफलका लागि। सभामुखको प्रयासका बाबजुद पनि विपक्षी सांसदहरुले रोस्ट्रम घेराउ गरेका थिए । तर, सभामुखले बैठकको नेतृत्व गरिरहनुभएको थियो ।
त्यसपछि विपक्षी सांसदहरूले एकअर्काको काँधमा चढेर र कुर्सीमा बसेर सभामुखको मञ्चमा पुग्ने प्रयास गरेका थिए । गार्डहरूले सभामुखलाई घेरेर ढाल गरे।
मार्सलहरूको सुरक्षा पर्खाल पछाडि बसेर सभामुखले बैठकको नेतृत्व गरे। विपक्षी सांसदहरुले सभामुखको मञ्चमा चढ्न खोजेपछि सत्तारुढ गठबन्धनका सांसदहरुले जवाफी कारबाही गरेका थिए । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रासपा)का अशोक चौधरी पनि सिटमा चढेर प्रतिपक्षलाई आरोप लगाउने प्रयास गरेका छन् । तर, उनलाई सत्तारुढ दलका अन्य सदस्यहरूले रोके। प्रतिनिधिसभाको कार्यविधि नियमावलीलाई बहुमत र अल्पसंख्यक दुवै दलले १३० पटक संशोधन गरिसकेका छन् । सांसदहरूले व्यक्तिगत र सामूहिक रूपमा ३५ वटा संशोधन दर्ता गराएका छन्।
यद्यपि विपक्षी सांसदहरूले बैठक अवरुद्ध भएपछि पनि रोस्ट्रम घेराउ गरेका छन् । उनीहरुले सभामुख विरोधी नाराबाजी गर्दै विरोध प्रदर्शन गर्न सभामुखको मञ्चमा पुगेका थिए ।
कार्यविधि नियमावलीमा दफावार छलफल सकिएपछि प्रतिनिधिसभाले संशोधन प्रस्ताव मतदानका लागि पेश गर्ने तयारी गरेको थियो । तर, विपक्षी सांसदहरूले प्रतिनिधिसभाको कार्यविधि नियमावलीलाई दफावार पुनरावलोकनका लागि संसदीय समितिमा पठाउन माग गरे।
नेपाली कांग्रेसका प्रमुख सचेतक बसना थापाले संशोधनलाई विषयगत समितिमा पठाउन माग गरे। दफावार छलफल पूर्ण सदनमै हुने र सोहीअनुसार अघि बढेको हो।
सभामुखले संशोधन प्रस्ताव मतदानका लागि पेश गर्न थालेपछि विपक्षी सांसदहरूले सभामुखको अख्तियारमाथि प्रश्न उठाए, नाराबाजी गरे । विरोधका क्रममा विपक्षी सांसदहरूले कुर्सी उठाएर सभामुखको मञ्चमा पुगेका थिए।
यद्यपि सभामुखले गार्डको घेरामा ढालिएर सदनको कार्यवाहीको अध्यक्षता गरे। उनले निर्णयका लागि प्राप्त संशोधन प्रस्तुत गरे। अन्तमा, उहाँले कार्यविधिको नियम बहुमतले स्वीकृत भएको घोषणा गर्नुभयो।