काठमाडौं, जुन १४
काठमाडौं महानगरपालिका (केएमसी) ले आफ्नो मनसुन पूर्वतयारी र प्रतिक्रिया योजना स्वीकृत गरेको छ, जसमा सहर भित्रका १२८ बाढी प्रवण स्थानहरू पहिचान गरी आगामी वर्षातमा ८,००० भन्दा बढी घरधुरी प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
कार्यवाहक मेयर सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बसेको महानगरीय विपद् व्यवस्थापन समितिको बैठकले उक्त योजनालाई अनुमोदन गरेको हो । मनसुन असार १ देखि सेप्टेम्बर ३० सम्म रहने जल तथा मौसम विज्ञान विभागको प्रक्षेपणमा आधारित छ।
केएमसीका अनुसार झण्डै ८ हजार ३१५ घरधुरी बाढी र डुबानको जोखिममा छन् । महानगरीय निर्देशक वसन्त आचार्यको नेतृत्वमा गठित कार्यदलले जोखिममा परेका क्षेत्रहरुको पहिचान र नक्साङ्कन गरी योजना तयार पारेको हो ।
बागमती र विष्णुमती नदीको संगम वरपरको तल्लो क्षेत्रमा पर्ने वडा नम्बर १४ बाढीको उच्च जोखिममा रहेको विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख अनिरुद्ध नेपालले बताए । वडा 13, 15, 29, 10, 16, 26, 32 र 12 लाई पनि अति जोखिममा राखिएको छ।
वार्ड नं. ३० मा बाढीको प्रकोपको जोखिममा २१ स्थान रहेका छन् भने वडा नम्बर ४ र ३२ प्रत्येकमा १० वटा जोखिममा रहेका छन्। सामाखुशी र विष्णुमती नदी र अन्य खोलाबाट आएको बाढीका कारण १६ सय घरधुरी जोखिममा रहेकाले सबैभन्दा बढी प्रभावित १६ जिल्ला हुने अनुमान गरिएको छ । वडा नम्बर २६ का अनुमानित १,२५५ घरधुरी, वडा नम्बर ४ मा ९५५ र वडा नम्बर ३ मा ९५० घरधुरी पनि प्रभावित हुनसक्छन्।
तयारी योजनामा वडा-स्तरीय विपद् व्यवस्थापन समिति, निर्वाचित प्रतिनिधि, सुरक्षा निकाय, दमकल, एम्बुलेन्स सेवा र स्वास्थ्य संस्थाहरूको सम्पर्क विवरण समावेश छ। यसले उपलब्ध आपतकालीन स्रोत र उपकरणहरू पनि सूचीबद्ध गर्दछ।
KMC ले 11 नगरपालिका विभागहरूलाई विपद् तयारी, उद्धार, राहत, पुनःस्थापना र पुनर्स्थापना जिम्मेवारीहरू तोकेको छ। सहरले विपद्को समयमा आश्रय वा आकस्मिक सुविधाका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने ५१ पार्क, २८ खुला ठाउँ र ८७ विद्यालय पहिचान गरेको छ।
बैठकलाई सम्बोधन गर्दै कार्यवाहक मेयर डंगोलले नियमित अभ्यास, जिम्मेवारीको स्पष्ट बाँडफाँड, आपतकालीन सामग्रीको पर्याप्त भण्डारण र बाढीको जोखिम न्यूनीकरणमा जनसाधारणको पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए। कामपाले नदी सरसफाई र ढल निकास मर्मत कार्यलाई तीव्रता दिएको छ । पानीको सहज बहाव सुनिश्चित गर्न र मनसुनमा सहरी बाढीको जोखिम न्यूनीकरण गर्न नदी, ड्रेनेज सिस्टम, कल्भर्ट, क्याच पिट्स र म्यानहोलहरूबाट फोहोर र अवरोधहरू हटाउन दैनिक 30 जना कामदारहरू खटाइन्छ।