काठमाडौं, अगस्ट ९
अर्काइभ नेपालले युनेस्कोसँगको साझेदारीमा र जापान सरकारको सहयोगमा २०० देखि ८०० वर्ष पुरानो ३० भन्दा बढी दुर्लभ र लोपोन्मुख नेवा पाण्डुलिपिहरूलाई डिजिटलाइज गरेको छ। नोभेम्बर 2025 मा सुरु गरी अगस्ट 2026 मा सम्पन्न भएको पहल। यस परियोजनामा 50 भन्दा बढी स्वयंसेवकहरू संलग्न थिए, जसमा आफ्ना पुर्खा लिपिहरू पढ्न सिकेका युवाहरू पनि थिए।
शनिबार काठमाडौंमा ‘विगतको संरक्षण, भविष्यलाई सशक्त बनाउने: डिजिटल युगमा पाण्डुलिपि संरक्षण’ शीर्षकको कार्यक्रमका साथ आयोजनाको औपचारिक समापन गरिएको हो । कार्यक्रममा भौतिक प्रदर्शनी, प्यानल छलफल र पाण्डुलिपि ट्रान्सक्रिप्सन र डिजिटलाइजेसनको प्रत्यक्ष प्रदर्शन गरिएको थियो। प्यानल छलफलले पाण्डुलिपि संरक्षक, नेपाल भासा लिपि विज्ञ र अभिलेख नेपालका प्रतिनिधिहरूलाई नेवा वृत्तचित्र सम्पदाको संरक्षणमा छलफल गर्न ल्याएको थियो। प्रशिक्षित स्वयंसेवकहरू र खुला डिजिटल प्लेटफर्महरू, नेपालमा अन्य लोपोन्मुख लिपिहरू र सङ्ग्रहहरू जोगाउन यो दृष्टिकोणलाई दोहोर्याउन सकिन्छ भनी आयोजकहरूले भनेका छन्।
डिजिटाइज्ड पाण्डुलिपिहरू अब विकिस्रोत र आर्काइभ नेपालको डिजिटल लाइब्रेरी मार्फत सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छन्, जसले अनुसन्धानकर्ताहरू, विद्यार्थीहरू र समुदायका सदस्यहरूलाई पाठमा पहुँच गर्न अनुमति दिन्छ।