नेपाली महिला क्रिकेट टोली अहिले आईसीसी महिला टी–२० विश्वकप ग्लोबल क्वालिफायरको तयारीमा व्यस्त छ । टोलीले माथिल्लो मुलपानी क्रिकेट मैदानमा प्रशिक्षण गरिरहेको छ।
एसिया क्षेत्रीय छनोट चरण पार गरेर पहिलो पटक ग्लोबल क्वालिफायरका लागि छनोट भइसकेपछि नेपाली टोली अहिले पहिलो पटक महिला टी–२० विश्वकप खेल्ने लक्ष्यका साथ तयारीमा छ ।
नेपालको पुरुष क्रिकेट टोलीले करिब दुई महिनापछि भारतमा हुने T20 विश्वकप खेल्ने तयारी गरेको छ। योसँगै नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले नेपालमा आयोजना हुने महिला टी–२० विश्वकप ग्लोबल छनोटको तयारी पनि गरिरहेको छ । फलस्वरूप, जनताको ध्यान अहिले महिला क्रिकेटमा पनि बढ्दै गएको छ।
छनोटअघि नेपाल क्रिकेट संघ (CAN) ले नयाँ प्रशिक्षक नियुक्त गरेको छ। भारतीय मूलका प्रशिक्षक नेपाली महिला टोलीको मुख्य प्रशिक्षकको जिम्मेवारी लिएकी छन्
क्यानको क्रिकेट अपरेसन म्यानेजर विनोद दासका अनुसार पाठकलाई दुई वर्षको प्रारम्भिक कार्यकालका लागि नियुक्त गरिएको हो। उनले यसअघि लामो समयसम्म थाइल्याण्डको महिला क्रिकेट टोलीको प्रशिक्षण गरेका थिए र उनको निर्देशनमा थाइल्यान्डले पहिलो पटक महिला T20 विश्वकप खेलेको थियो।
पाठकको लक्ष्य अब नेपाललाई सोही उपलब्धि हासिल गर्न मद्दत गर्ने हो। यद्यपि, सीमित समय बाँकी हुँदा, यो पनि चुनौतीपूर्ण कार्य हुनेछ।
भारतीय प्रशिक्षकहरूले यसअघि सल्लाहकार र ब्याटिङ प्रशिक्षकको रूपमा काम गरिसकेका भए पनि महिला क्रिकेट टोलीको मुख्य प्रशिक्षकमा विदेशीलाई नियुक्त गरेको यो पहिलो पटक हो।
यसअघि जगत टमाटा, सामजंग थापा, विनोद दास र मनोज कटवालले महिला टोलीको मुख्य प्रशिक्षकको रूपमा काम गरिसकेका छन् भने भारतकी देविका पल्सीकर र मनिष कुमार झाले सल्लाहकार प्रशिक्षकको रूपमा काम गरेका छन्।
महिला क्रिकेटमा नयाँ आयाम
पाठकलाई सिनियर महिला टोलीको नेतृत्व गर्न मात्र नभई समग्र महिला क्रिकेटको निरीक्षण गर्न नियुक्त गरिएको क्यानले जनाएको छ। पहिलो पटक महिला टोलीका लागि पूर्णकालिक विदेशी प्रशिक्षक नियुक्तिले नेपालको महिला क्रिकेटमा नयाँ आयाम थपेको छ।
“हाम्रो उद्देश्य समग्र महिला क्रिकेट टोलीमा सुधार गर्नु हो। उनी जुनियर र सिनियर टोलीमा पूर्ण रूपमा संलग्न हुनेछन्, त्यसैले हामीले उनलाई महिला क्रिकेटको प्रमुखको रूपमा उल्लेख गरेका छौं,” विनोद दास भन्छन्। “उनीसँग सहायक प्रशिक्षक पनि हुनेछन्। उनको भूमिका महिला क्रिकेटमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुनेछ।”
क्यानले कम्तीमा पाँच वर्षको व्यावसायिक कोचिङ अनुभव भएका ECB वा CA लेभल-३ प्रमाणीकरण (वा समकक्ष) भएका प्रशिक्षकहरूका लागि आवेदन खोलेको थियो। सोही अनुसार पाठकलाई नियुक्त गरिएको हो । थाई क्रिकेटमा मात्र सात वर्षको कोचिङ अनुभवका साथ पाठकले नेपाली महिला क्रिकेटमा आफूले ठूलो सम्भावना देखेको र त्यसबाट प्रभावित भएको बताए।
उनले नेपालको ब्याटिङमा बलियो आशय रहेको पनि बताए ।
“इरादा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो। म नेपाली खेलाडीहरूमा त्यो नियत र चाहना देख्छु,” उनी भन्छन्।
पाठकले नेपालमा क्रिकेटको वातावरणको पनि प्रशंसा गरे।
“क्रिकेट मैदान धेरै राम्रो छ। म उत्साहित छु र राम्रो टोलीसँग काम गर्न चाहन्छु,” उनी भन्छन्। “मैले यो टोलीलाई एक प्रतिद्वन्द्वीको रूपमा पनि हेरेको छु। मैले तिनीहरूको बल, कमजोरी र क्षमताहरूको विश्लेषण गरेको छु। यो एक भावुक टोली हो, र यस्तो टोलीसँग काम गर्दा मलाई उत्साहित बनाउँछ। मेरो लक्ष्य प्रतिभा पहिचान गर्न र तिनीहरूलाई राम्रो प्रदर्शन गर्न मद्दत गर्नु हो।”
उनले आफ्नो ध्यान महिला क्रिकेटको समग्र विकासमा रहने बताए।
“महिला क्रिकेटको विकास सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो। युवा खेलाडीहरूलाई बलियो बनाउनदेखि लिएर बेन्च बलियो बनाउन सबै कुरा महत्त्वपूर्ण छ,” उनी भन्छन्। “म जुनियर स्तरबाट क्रिकेटको विकास गर्ने भिजन अनुसार काम गर्नेछु।”
पाठकले सकारात्मक वातावरण निर्माणको महत्त्वलाई जोड दिए।
उहाँका अनुसार खेलाडीहरूमा प्रतियोगिता जित्ने गहिरो इच्छा हुनुपर्छ। उनीहरूले यो बुझ्न आवश्यक छ कि खेल भन्दा पहिले, तिनीहरू त्यहाँ सिक्नको लागि छन्, तर खेलको समयमा, उनीहरूले प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्छ।
नेपाली टोलीका कप्तान इन्दु बर्मा पाठकको नियुक्तिलाई सकारात्मक कदम मान्छन्।
“उहाँको नियुक्ति हाम्रो लागि धेरै राम्रो कुरा हो। अन्ततः, हामी खेल्नेहरू हौं, तर प्रशिक्षकहरूसँगको सीपमा काम गर्दा हामीलाई थप फाइदाहरू मिल्छ,” उनी अनलाइनखबरसँग भन्छिन्।
U-19 विश्वकप कप्तान र वर्तमान वरिष्ठ टोली उपकप्तान पूजा महतोले पनि पाठक उत्कृष्ट प्रशिक्षक भएको बताउनुभयो र उनले थाइल्याण्डमा गरे जस्तै नेपाललाई विश्वकपमा डोऱ्याउन सक्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
लक्ष्य विश्व कप छनोट हो
आईसीसी महिला T20 विश्वकप ग्लोबल क्वालिफायर जनवरीमा नेपालमा हुनेछ। जनवरी १४ बाट मूलपानी क्रिकेट मैदान र त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा सुरु हुने खेलमा नेपालसहित १० टोलीको सहभागिता रहनेछ । वार्मअप खेलहरू जनवरी 14 र 16 मा हुनेछन्, जबकि मुख्य खेलहरू जनवरी 18 मा सुरु हुनेछन्।
नेपाल समूह बी मा स्कटल्याण्ड, थाइल्याण्ड, नेदरल्याण्ड र जिम्बाब्वेसँगै परेको छ ।
टूर्नामेंट घरेलु माटोमा हुने भएकाले नेपालको प्राकृतिक लक्ष्य विश्वकपमा छनोट हुनु हो।
प्रशिक्षक पाठकले विश्वकपका लागि छनोट नै तत्कालको लक्ष्य भएको र नेपालको सम्भावनाप्रति आशावादी रहेको बताए।
“हामी योग्य हुन सक्छौं भन्नेमा म सकारात्मक छु। चुनौतीहरू छन्, तर यो टोलीसँग क्षमता छ,” उनी भन्छन्।
कप्तान इन्दु बर्माले टोलीका सबैले कडा मेहनत गरिरहेको बताइन् ।
“हामी आफैलाई धक्का दिने मानसिकताका साथ तयारी गर्दैछौं। हामी विश्वास गर्छौं कि हामीले म्याचको दिन राम्रो प्रदर्शन गर्नुपर्छ र आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्नुपर्छ,” उनले भनिन्।
पूजा महतोले बर्माको प्रतिध्वनि गर्छिन्।
“पहिलेबाट कसरी सुधार गर्न सकिन्छ भन्नेमा ध्यान केन्द्रित गरिएको छ। यस पटक हामीले कुनै पनि हालतमा योग्य हुनैपर्छ,” उनी भन्छिन्। “म यसलाई अवसरको रूपमा हेर्छु। सिनियर खेलाडीहरूले लामो समयदेखि विश्वकपको सपना देखेका छन्। यस पटक हामी उनीहरूका लागि पनि विश्वकप खेल्नेछौं।”
फिटनेस-केन्द्रित प्रशिक्षण, उत्साही खेलाडीहरू
हाल, २० खेलाडी महिला टोलीको प्रशिक्षण शिविरमा छन्। फिटनेसलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ, र सोही अनुसार प्रशिक्षक नियुक्त गरिएको छ।
कोच पाठकले फिल्डिङ सुधार गर्न फिटनेसको महत्त्वमा जोड दिए।
“हामीले फिल्डिङमा अझै धेरै काम गर्न आवश्यक छ, र त्यसका लागि राम्रो फिटनेस आवश्यक छ। त्यस दिशामा काम जारी छ,” उनी भन्छन्।
पूर्व कप्तान रुबिना क्षेत्रीले फिटनेस सुधार गर्न सबैले मिहिनेत गरिरहेको बताइन् ।
“हामी फिटनेसमा काम गरिरहेका छौं। हामीले यसलाई हामीले गर्नुपर्ने कुराको रूपमा हेर्छौं, र सबैले प्रयास गरिरहेका छन्,” उनले भनिन्।
सिनियर खेलाडी सीता राना मगरले पनि तयारी राम्रो भइरहेको बताइन् ।
“तयारी उत्कृष्ट भएको छ। प्रशिक्षकहरूको आगमन धेरै उपयोगी भएको छ,” उनले भनिन्।
क्याप्टेन इन्दुदेखि युवा खेलाडीहरूसम्म, सबैजना घरेलु प्रतियोगिता खेल्न उत्साहित छन्।
खेलाडीहरूका अनुसार, वरिष्ठ र युवा खेलाडीहरूको संयोजनले टोलीको सन्तुलन र परिपक्वतालाई बलियो बनाउन मद्दत गरेको छ।
“वरिष्ठ र युवा खेलाडीको मिश्रण निकै फाइदाजनक हुन्छ,” मगर भन्छन्। महतोले पनि सिनियर खेलाडीबाट सिक्ने र उत्प्रेरित रहने अवसर पाइरहेको बताइन्

