काठमाडौं, फागुन २८
मध्यपुर थिमि नगरपालिकाका मेयर सुरेन्द्र श्रेष्ठले पोल्ट्री क्षेत्रमा एन्टिबायोटिक र हर्मोनको प्रयोगबारे भ्रममा नपर्न वैज्ञानिक प्रमाणले त्यस्ता दाबीलाई खण्डन गर्न आग्रह गरेका छन् ।
विश्व प्रोटिन दिवसको अवसरमा भक्तपुरको मध्यपुरथिमिमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रुपमा बोल्दै श्रेष्ठले कुखुराको मासु र अण्डा प्रोटिनको सुलभ, सुरक्षित र भरपर्दो स्रोत भएको बताए । नेपाल फिड इन्डस्ट्रिज एसोसिएसनले युनाइटेड स्टेट्स भटमास निर्यात काउन्सिलको सहकार्यमा उक्त कार्यक्रम आयोजना गरेको हो।
“कुखुरा उत्पादनमा एन्टिबायोटिक र हर्मोनको प्रयोग हुन्छ भन्ने भ्रमलाई वैज्ञानिक तथ्यले हटाइसकेको छ,” उनले भने, गलत सूचना फैलिन नदिन सचेतना अभियानलाई विस्तार गर्नुपर्ने बताए । श्रेष्ठले विद्यालयको खाजा कार्यक्रममा अण्डा समावेश गर्ने विषयमा स्थानीय सरकारले नीतिगत छलफल गर्न सक्ने सुझाव पनि दिए । उनले पोषण सचेतना पहललाई विद्यालय तहसम्म विस्तार गर्दा त्यस्ता अभियानलाई अझ प्रभावकारी बनाउने बताए।
स्वागत मन्तव्य राख्दै संघका अध्यक्ष उमेशचन्द्र सापकोटाले अत्याधिक कार्बोहाइड्रेटको सेवन र प्रोटिनको कम खपत नेपाली समाजमा दीर्घकालीन स्वास्थ्य जोखिमका रूपमा देखा परेको बताए । उनका अनुसार नेपालमा प्रतिव्यक्ति औसत वार्षिक ६५ अण्डा र २० किलोग्राम मासु खपत रहेको तथ्याङ्क उनले विश्वव्यापी औसतको तुलनामा न्यून रहेको बताए।
सापकोटाले सानैदेखि स्वस्थ आहारको बानी प्रवर्द्धन गर्न प्रोटिनको महत्त्वबारे पाठ विद्यालयको पाठ्यक्रममा समावेश गर्नुपर्नेमा जोड दिए। मध्यपुरथिमि नगरपालिकाका उपप्रमुख विजय श्रेष्ठले मानव वृद्धि र विकासका लागि प्रोटिन अपरिहार्य भएको बताए । उनले कार्यक्रमले मासु उत्पादनमा हर्मोनको कथित प्रयोगको बारेमा गलत धारणालाई स्पष्ट पार्न मद्दत गरेको र विस्थापनको जोखिममा परेका साना किसानहरूलाई संरक्षण र प्रोत्साहन गर्ने आवश्यकतामा जोड दिए।
कुखुरा विशेषज्ञ डा दिनेश गौतमद्वारा संचालित प्यानल छलफलमा दाना र कुखुरा क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू उपस्थित थिए। दाना उद्योग संघका महासचिव केशवराज थापाले सन् २०१६ देखि पशुखाद्यमा एन्टिबायोटिकको प्रयोग नभएको बताउँदै उत्पादनको गुणस्तरमा कुनै सम्झौता नभएको दाबी गरे । उनले सरकारी नीति उल्लङ्घन गर्ने कुनै पनि दाना उद्योगलाई कडा कारबाही गर्न अधिकारीहरूलाई आग्रह गरे।
पशु सेवा विभागका महानिर्देशक डा उमेश दाहालले सरकारले ‘प्रोटिनको अधिकार’ अभियानलाई प्राथमिकतामा राखेको र नेपालमा उत्पादित पशुजन्य खाद्यपदार्थ उपभोगका लागि सुरक्षित रहेको स्पष्ट पारे। त्यसैगरी खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागका महानिर्देशक डा मतिना जोशी वैद्यले गर्भावस्थादेखि नै प्रोटिन आवश्यक रहेको बताउनुभयो र गुणस्तरको मापदण्ड, उचित भण्डारण र उपभोक्ता सचेतनामा जोड दिनुभयो ।
कार्यक्रममा युएसएसईसी नेपालका प्रतिनिधि डा आशेष भट्टराईले प्रोटिनको स्रोत, दैनिक आवश्यकता र सन्तुलित आहारमा उनीहरुको भूमिकाबारे प्रस्तुति दिए । युनाइटेड स्टेट्स सोयाबिन एक्स्पोर्ट काउन्सिलको प्राविधिक सहयोगमा नेपाल पोल्ट्री महासंघ र नेपाल भेटेरिनरी एसोसिएसनलगायत विभिन्न क्षेत्रीय निकायको सहकार्यमा उक्त कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।
कार्यक्रमले प्रोटिनको खपत बढाउने, पोषण सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने र पोल्ट्री उद्योगको बारेमा गलत धारणा हटाउने कुरामा बलियो सन्देश दिएको आयोजकहरूले बताए। पोषण र सन्तुलित आहारको बारेमा जनचेतना जगाउन सन् २०२० देखि हरेक वर्ष विश्व प्रोटिन दिवस मनाइँदै आएको छ।