कावा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपका लागि नेपाल भलिबल संघले घोषणा गरेको प्रारम्भिक टोलीमा परेकी पुनम चन्द अहिले अस्ट्रेलियामा छिन्।
केही दिनको तालिममा भाग लिएपछि उनले बीच बाटो छोडेर विदेश जाने रोजिन्। राष्ट्रिय महिला टोलीकी पूर्व कप्तान अरुणा शाही पनि केही महिनाअघि अस्ट्रेलिया गएकी थिइन् । एक दशकभन्दा बढी समय राष्ट्रिय टोलीबाट प्रतिनिधित्व गरेकी अरुणा संघको जानकारी नदिई देश छाडेकी थिइन् । अरुणा र पुनम मात्र होइन, धेरै नेपाली भलिबल खेलाडीहरूले पनि अहिले अष्ट्रेलियालाई आफ्नो गन्तव्यको रूपमा रोजिरहेका छन्।
अरुणा र पुनम लगायतका धेरै खेलाडीले देश छाडेर भलिबल संघले टोलीको पुनर्संरचना गरी कावा च्याम्पियनसिपका लागि नेपाली टोलीको घोषणा गरेको छ । टोलीमा छ नयाँ खेलाडी समावेश गरिएको छ।
दुई वर्षअघि भारतलाई पहिलो पटक पराजित गर्ने ऐतिहासिक नेपाली टोलीका अरुणा, पुनम, सरस्वती चौधरी, साफिया पुन र कविता भट्टजस्ता खेलाडीहरू विदेश गएका छन्। स्पाइकर प्रतिभा माली पनि अस्ट्रेलियामा छिन्
फलस्वरूप, भलिबल संघ अन्तर्राष्ट्रिय एक्सपोजर बिना नयाँ खेलाडीहरू फिल्ड गर्न बाध्य भएको छ। धेरैलाई डर छ कि टोलीमा अनुभवको कमी हुन सक्छ किनभने यसले धेरै वरिष्ठ खेलाडीहरू बिना कोर्टमा लिन्छ। यद्यपि, केहीले नेपालमा महिला भलिबल अहिले पुस्ताको संक्रमणबाट गुज्रिरहेको विश्वास गर्छन्।
वरिष्ठ खेलाडी विदेश छाडेपछि महिला भलिबलको जिम्मेवारी युवा खेलाडीहरूमा सरेको छ । टोलीको कप्तान निरुता ठगुन्ना अहिले २८ वर्षकी भइन् । टोलीमा सबैभन्दा सिनियर खेलाडी मध्ये एक सलिना श्रेष्ठ उही उमेरकी छिन् भने बाँकी युवा छन्।
राष्ट्रिय महिला टोलीकी पूर्व कप्तान विनिता बुढाथोकी यसलाई निरन्तर प्रक्रिया मान्छन्। “यो प्रक्रिया सधैं जारी रहन्छ। पुराना खेलाडीहरू छोड्छन्, र नयाँ आउँछन्। टोली अझै राम्रो हुनेछ। तिनीहरू पूर्ण रूपमा नयाँ छैनन्; तिनीहरू केवल एक वा दुई ब्याच जुनियर छन्,” उनी भन्छिन्। “यदि उनीहरू आत्मविश्वासका साथ खेल्छन् भने, टोलीले राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्छ किनभने तिनीहरूमध्ये धेरै नयाँ छन्। पुरानो सेटअपका केही खेलाडीहरू मात्र बाँकी छन्।”
बिनिता बलियो आत्मविश्वासले राम्रो नतिजा ल्याउन सक्छ भन्ने विश्वास गर्छिन्। उनी भन्छिन्, “नयाँ खेलाडी भएकाले उनीहरू नर्भस वा भीडको प्रतिक्रियाबाट प्रभावित हुन सक्छन्। तर दबाबको बाबजुद आत्मविश्वासका साथ खेले भने उनीहरूले राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्छन्,” उनी भन्छिन्।
भट्टले सात वर्षपछि अर्को मौका पाए
2019 मा, प्रशिक्षक जगदीश भट्टले पनि यस पटक जस्तै ६ जना नयाँ खेलाडीलाई मैदानमा उतारेका थिए। उनले तत्कालीन कप्तान बिनिता बुढाथोकी र उपकप्तान मञ्जु गुरुङलगायत ६ अनुभवी खेलाडीलाई छाडेर नयाँ खेलाडीलाई अवसर दिए।
भट्टले त्यसबेला आलोचनाको सामना गर्नुपर्यो, तर टोलीले नतिजा दियो। सोही वर्ष नेपाली महिला भलिबल टोलीले घरेलु भूमिमा सम्पन्न १३औँ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा ऐतिहासिक रजत पदक जितेको थियो।
तत्कालीन टोलीको कप्तानी गरेकी अरुणा अहिले विदेश गएकी छन् । त्यो अवधिमा निरुता ठगुन्ना, उषा भण्डारी र सलिना श्रेष्ठले डेब्यु गरेका थिए । कुनै समय नयाँ मानिनेहरू अहिले अनुभवी खेलाडीका रूपमा कोर्टमा प्रवेश गरिरहेका छन्, जसको नेतृत्व निरुताले गरिरहेका छन्।
सिनियर खेलाडीको बिदाइले टोलीको प्रदर्शनमा असर पर्न सक्ने चिन्ताको जवाफ दिँदै अनुभवी खेलाडी सलिना श्रेष्ठले भनिन्, “साना दिदीबहिनीहरूले उनीहरूको अनुपस्थिति महसुस गर्न नपरोस् भनेर खेलिरहन्छन् ।”

उमेर र घरेलु भलिबलमा प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै आएका युवा प्रतिभा सलिना बुढा मगर र मीना सुनारसँगै सेटर जसना महतो र मिडल ब्लकर बसन्ती साउद, एलिशा मानन्धर र सुनिता खत्रीले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने अवसर पाएका छन् । प्रगतिनाथ, शान्तिकला तामाङ, सुमित्रा रेग्मी र रिमा कुँवरले नेपालको प्रतिनिधित्व गरिसकेका भए पनि उनीहरूसँग पर्याप्त अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव छैन।
मुख्य प्रशिक्षक जगदीश भट्ट भलिबलको स्तर बढाउन खेलाडी परिवर्तन आवश्यक रहेको बताउँछन्। नयाँ पुस्ताका खेलाडीले सिनियर खेलाडीको अभाव महसुस नगर्ने उनको विश्वास छ
“2018 को कुरा गर्ने हो भने हामीले धेरै खेलाडीलाई सुधार गरेका थियौं। त्यसयता हामीले करिब आठदेखि दश पदक जितिसकेका छौँ। अगाडि बढ्नका लागि पुराना खेलाडीहरू बदल्नुपर्छ,” उनी भन्छन्। “तपाईंले विश्वास गर्नुपर्दछ कि हामीसँग वरिष्ठ खेलाडीहरूको अनुपस्थितिलाई ध्यान नदिई बदल्न सक्ने क्षमता छ।”
अनुभवी र युवा खेलाडीको संयोजनले सकारात्मक नतिजा ल्याउने भट्ट विश्वास गर्छन्। “हामी सिनियर खेलाडीको अनुभव र युवा खेलाडीको उर्जालाई कोर्टमा देखाउन चाहन्छौं,” उनी भन्छन्। “युवा खेलाडीहरूको उत्साह र जोश र वरिष्ठ खेलाडीहरूको अनुभवले टोलीको प्रदर्शनलाई परिभाषित गर्दछ।”
पुरानो र नयाँको मिश्रण
कप्तान निरुता ठगुन्नाले टोली पुराना र नयाँ खेलाडीको मिश्रण भएको बताइन्। “टोली धेरै राम्रो छ। यो अनुभवी र युवा खेलाडीहरूको मिश्रण हो। प्रतिभाशाली युवा दिदीबहिनीहरू आउँदैछन्, र पुराना र नयाँ खेलाडीहरूको संयोजनले टोलीलाई अझ बलियो बनाउँछ,” उनी भन्छिन्।
स्पाइकर उषा भण्डारीले टोली पहिलेभन्दा राम्रो भएको विश्वास व्यक्त गरिन् । “हामीले हाम्रो प्रदर्शनमा सकारात्मक रूपमा दबाब लिइरहेका छौं। नयाँ खेलाडीहरू सिनियर दिदीबहिनीहरूमा मात्र भर परेका छैनन्। उनीहरू जिम्मेवार महसुस गर्छन् र उनीहरूले योगदान गर्नुपर्छ भन्ने विश्वास गर्छन्। त्यसैले टोली पहिले भन्दा राम्रो छ,” उनी भन्छिन्। “अनुभवको थोरै कमी हुन सक्छ, तर टोली सधैं अनुभवी खेलाडीहरूमा मात्र भर पर्न सक्दैन। नयाँ खेलाडीहरूलाई पनि अवसर चाहिन्छ।”
नयाँ खेलाडीहरू, कुनै एक्सपोजर छैन
नेपालले घरेलु मैदानमा मे २२ बाट सुरु हुने CAVA महिला भलिबल च्याम्पियनसिपका लागि ६ जना नयाँ खेलाडीसहितको टोली घोषणा गरेको छ।
वरिष्ठ खेलाडी विदेश गएपछि नयाँ खेलाडी ल्याए पनि भलिबल संघले प्रतियोगिताअघि टोलीलाई कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय एक्सपोजर उपलब्ध गराउन सकेन। च्याम्पियनसिपका लागि नेपाली टोली चैत १८ गतेदेखि प्रशिक्षणमा छ
दुई महिनाको प्रशिक्षण शिविरमा खेलाडीहरूले विभिन्न टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै १०औं PM कप NVA भलिबल लिगमा पनि सहभागिता जनाएका थिए। तर, उनीहरुले एकल एकाईको रुपमा अभ्यास खेल खेल्ने मौका पाएनन्
प्रधान प्रशिक्षक भट्टले तालिमको क्रममा टोलीले कम्तीमा चारवटा मैत्रीपूर्ण खेल खेल्नुपर्ने बताए । “यी दुई महिनामा हामीले कम्तिमा चारवटा मैत्रीपूर्ण खेल खेल्नुपर्ने थियो। यसले नयाँ खेलाडीहरूलाई उत्प्रेरित गर्ने र विदेशी टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न मानसिक रूपमा तयार हुने थियो। दुर्भाग्यवश, त्यसो भएन,” उनी भन्छन्।
कप्तान निरुता खेलाडीहरूले प्रशिक्षणमा सिकेका कुराहरू देखाउनेमा विश्वस्त छन्। उनी भन्छिन्, “परिस्थिति जस्तोसुकै होस्, हामी आफ्नो उत्कृष्ट दिनेछौं। हामीले सिकेका सबै कुरा र प्रशिक्षकहरूले प्रशिक्षणको क्रममा सिकेका सबै कुरा हामी कोर्टमा पाइला टेक्दा देखाउनेछौं,” उनी भन्छिन्।
js = d.createElement(s);
js.id = आईडी;
js.src = "https://connect.facebook.net/en_US/sdk.js";
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
(कागजात, 'स्क्रिप्ट', 'फेसबुक-jssdk'));
थप पढ्नुहोस्

