CAVA महिला भलिबल च्याम्पियनसिप 02 मे 2 मा सुरु भएको नेपाल दिवस 202, 2009 देखि नै अवलोकन गर्यो। ‘राष्ट्रिय भलिबल दिवस’ र नेपाली महिला भलिबल टोलीले उपाधि जित्ने लक्ष्य लिएको थियो । उपाधि जित्न नसके पनि शीर्ष तीनमा पर्न र कम्तीमा केही पदक जित्ने आशा थियो।
तर मे २९, २०२६ मा च्याम्पियनसिप सम्पन्न हुँदा नेपाल शीर्ष तीनमा समेत पर्न असफल भएको थियो। तेस्रो स्थानका लागि भएको खेलमा भारतसँग पराजित भएको नेपाल आफ्नै घरेलु मैदानमा पदकविना टुंगिएको थियो । पहिलो खेलमा भारतसँग पराजित हुँदै प्रतियोगिताको सुरुआत गरेको नेपालले सेटमा ३–१ को हार बेहोरेर त्यसैगरी अन्त्य गर्यो।
नेपालले भर्खरै CAVA प्रतियोगिताहरूमा लगातार कम्तिमा केही पदक जित्दै आएको थियो, यो पहिलो पटक टोली खाली हात आएको हो। यसले टोली मात्र नभई नेपाली भलिबल फ्यान र दर्शकलाई केही हतोत्साही महसुस गरेको छ।
“हाम्रो प्रदर्शन राम्रो थियो, तर हामीले आशा गरेको पदक हासिल गर्न सकेनौं। नेपाली भलिबल फ्यानहरूको अपेक्षा पूरा गर्न सकेनौं। यो निराशाजनक हुन सक्छ,” नेपाली टोलीका मुख्य प्रशिक्षक जगदीश भट्ट भन्छन्।
नेपाल २०२३ मा घरेलु मैदानमा भएको CAVA वुमेन्स च्यालेन्ज कपमा तेस्रो भएको थियो र २०२४ मा CAVA वुमेन्स नेसन्स लिगमा दोस्रो भएको थियो। यसअघि २०१९ र २०२२ मा नेपालले एभिसी एसियन सिनियर वुमेन्स बंगलादेशको सेन्ट्रल सिनियर वुमेन्स लो च्याम्पियन च्याम्पियनसिप खेल बिना नै जितेको थियो। नेपालमा सन् २०१९ मा भएको १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा महिला टोलीले रजत पदक जितेको थियो।
नेपालको U-20 महिला टोलीले पनि हालै CAVA जुनियर प्रतियोगिताहरूमा कास्य र रजत पदक जितेको थियो। तर यस पटक नेपालले होम कोर्टमा पनि पदक जित्न सकेन
विश्वमा क्रमबद्ध तर निराशाजनक परिणामहरू
विश्व वरियता अंकका लागि FIVB (विश्वको शीर्ष भलिबल निकाय) द्वारा मान्यता प्राप्त भएकाले यस प्रतियोगिताले पनि विशेष महत्व राखेको थियो। पहिलो खेलपछि FIVB वरीयतामा प्रवेश, भारतभन्दा अगाडि रहेको र नेपालमा पहिलो पटक FIVB विश्व र्याङ्किङ मान्यता प्राप्त प्रतियोगिता आयोजना गर्नु, यी सबै नेपाली भलिबलका लागि रमाइलो क्षणहरू थिए। नेपाल भलिबल संघ र CAVA दुवै यसलाई सफल बनाउन प्रशंसाको योग्य छन्।
यद्यपि नेपालको फराकिलो लक्ष्यहरू- होम कोर्टमा प्रभावशाली प्रदर्शन गर्ने, उपाधि जित्ने, वरियतामा सकेसम्म उच्च उक्लने र एसिया कपका लागि छनोट हुने- पूरा हुन सकेनन्।
नेपालले कुल ५ खेल खेलेको छ, जसमा २ जित र ३ हारेको छ। यस एउटै प्रतियोगितामा नेपाल भारतसँग दुई पटक पराजित भएको छ। पहिलो खेलमा भारतसँग पाँच सेटको रोमाञ्चक हार व्यहोरेपछि नेपाल तेस्रो स्थानको प्लेअफमा फेरि भारतसँग ३–१ ले पराजित भयो।
नेपालले किर्गिजस्तान र माल्दिभ्सलाई मात्रै हराउन सक्यो (दुबै सीधा सेटमा)। यसैबीच, दुई वर्षअघि नेपालले काठमाडौंमा पराजित गरेको इरानले यसपटक नेपाललाई सोझो सेटमा सहजै हराएको थियो।
मुख्य प्रशिक्षक भट्टले भारतलाई हराएर कांस्य जित्ने लक्ष्य राखे पनि केही गल्तीले त्यसो हुन नसकेको बताए।
“हामीले तेस्रो स्थानको आशा गरेका थियौं। हामीले सकेसम्म आक्रमण गर्ने योजना बनाएका थियौं। तर त्यहाँ सेवा गल्तीहरू थिए। मूर्ख गल्तीहरू। निर्णायक क्षणहरूमा गल्तीहरू,” उनी भन्छन् अनलाइनखबर।
नेपालले भारतविरुद्ध राम्रो खेले पनि नतिजा ल्याउन नसकेको भट्टले बताए। “हामीले धेरै राम्रो खेल्यौं। भारतले पनि आज धेरै राम्रो खेल्यो। वास्तवमा, हामीले पहिलो खेल जित्नुपर्ने थियो। हामीले दोस्रो सेट जित्नुपर्थ्यो। एक खेलाडी घाइते भए। 23-24 मा, दबाबले सर्भिस त्रुटि भयो; मलाई लाग्छ कि हामी त्यहाँ कमजोर भयौं। दुवै टोलीले घाँटीमा प्रतिस्पर्धा गरे। खेलको हिसाबले, यो राम्रो थियो।”
8 टोलीको प्रतियोगितामा, इरानले उपाधि जित्न अपराजित रह्यो; कजाकिस्तान दोस्रो, भारत तेस्रो र नेपाल चौथो स्थानमा रह्यो । आफ्नो पहिलो खेलपछि, नेपाल FIVB वरीयतामा ६२औँ स्थानमा प्रवेश गर्यो, त्यसपछि ५८औँ, त्यसपछि ५६औँ, अन्त्यमा ६१औँ स्थानमा उक्लियो।
छ खेलाडी डेब्यु गरे
छ वटा नयाँ खेलाडीलाई टोलीमा समावेश गरेको र नयाँ कप्तानमा निरुता ठगुन्नालाई नियुक्त गरेको, यो प्रतियोगिता उपाधि वा पदक जित्ने कुरामा कम र सिकाउने, बलियो टोलीहरू विरुद्धको अनुभव प्राप्त गर्ने, र नयाँ खेलाडीहरूलाई एक्सपोजर दिने विषयमा बढी भएको थियो।
पहिलो पटक राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेका सबै ६ खेलाडीले सिनियर टोलीबाट त्यसो गरे, यो सकारात्मक विकास हो। मीना सुनार, सुनिता खत्री, सलिना बुढा मगर, जसना महतो र बसन्ती साउदीले पहिलो खेलमा भारतविरुद्ध डेब्यु गरे भने इलिशा मानन्धरले माल्दिभ्सविरुद्ध डेब्यु गरे । स्पाइकर मीना र मिडल ब्लकर सुनितालाई बलियो प्रारम्भिक प्रदर्शन पछि लगातार अवसर दिइयो।
मुख्य प्रशिक्षक भट्टले नयाँ खेलाडीले अझै धेरै अवसर नपाएको र खेलमा राम्रो प्रदर्शन गर्नेलाई बढी मौका दिएको बताए । उनले १७ वर्षीया मीनाको बलियो प्रदर्शनलाई हाइलाइट गरे।
“खेलमा जस्ले पनि खेल्छ त्यही खेल्नुहुन्छ। मीनाले अपेक्षा गरेअनुसार राम्रो प्रदर्शन गरिन्। डिफेन्स र सर्भिसमा उनी अलि कमजोर थिइन्। तर पहिलो सिनियर टिम डेब्युमा उनले देखाएको आत्मविश्वासले निकट भविष्यमा राम्रो प्रदर्शन गर्ने संकेत गर्छ,” उनी भन्छन्।
ज्युनियर खेलाडीहरूलाई नियमित तालिम र एक्सपोजर आवश्यक पर्ने भट्टले जोड दिए।
“जुनियर खेलाडीहरूले नियमित तालिम र अनुभव पाए भने त्यो राम्रो कुरा हो। यदि उनीहरूले खेल्ने र प्रदर्शन गरिरहने हो भने यो नेपाली टोलीले भविष्यमा राम्रो गर्नेछ।”
नयाँ खेलाडीहरूले आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा प्रतिवद्धता देखाए तापनि अनुभवी र वरिष्ठ खेलाडीहरूको प्रदर्शन अपेक्षित रूपमा थिएन। दुई वर्षअघि डेब्यु गरेकी मिडल ब्लकर सुमित्रा रेग्मीले प्रतियोगितामा नेपालको उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए।
बलियो टोलीबाट पाठहरू
यस CAVA प्रतियोगितामा, नेपालका पाँच विपक्षी मध्ये तीन, इरान, काजाकिस्तान र भारत, नियमित रूपमा CAVA घटनाहरू भन्दा बाहिर, एसियाली भलिबलको उच्च स्तरहरूमा प्रतिस्पर्धा गर्छन्।
यीमध्ये नेपालले इरान र काजाकिस्तान (भारत बाहेक) विरुद्ध खेल्ने अवसर विरलै पाएको छ। प्रशिक्षक भट्टले यस पटक नेपाल भ्रमणमा आएका टोलीहरू धेरै उच्च क्षमताका थिए र नतिजा जस्तोसुकै भए पनि उनीहरूसँग सामना गरेर अनुभव हासिल गर्नु सकारात्मक भएको स्वीकार गरे।
“अहिले हामी धेरै उच्च स्तरका टोलीहरूसँग खेलिरहेका छौं। आजको टोली पहिलेको भन्दा धेरै राम्रो छ। एक वा दुई बाहेक अधिकांश सहभागी टोलीहरू उच्च स्तरका छन्,” भट्ट भन्छन्। “कमजोर टोलीलाई हराउनु भन्दा बलियो टोलीसँग खेल्नु धेरै मूल्यवान छ। हामी यसलाई अगाडि बढाउँदै सुधार गर्नेछौं।”
भारत विरुद्ध नेपालले अहिलेसम्म खेलेका १२ मध्ये १ खेल मात्र जितेको छ । इरानविरुद्ध नेपालले ३ खेलमा १ जित र २ हार बेहोरेको छ । नेपालले कजाकिस्तानलाई हराउन सकेको छैन
नेपालसँग तत्काल कुनै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता हुने छैन। तर, नेपाल भलिबल संघले सन् २०२६ सेप्टेम्बरमा जापानको आइची-नागोयामा हुने २० औं एसियाली खेलकुदमा नेपालले सहभागिता जनाउने पक्का गरेको छ।
एसियाली खेलकुद आउन केही महिना बाँकी रहेकाले, प्रशिक्षक भट्टले राम्रो योजनाले यस पटकको भन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्ने विश्वास गर्छन्।
(कार्य (d, s, id) var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; यदि (d.getElementById(id)) फिर्ता;
js = d.createElement(s);
js.id = आईडी;
js.src = "https://connect.facebook.net/en_US/sdk.js";
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
(कागजात, 'स्क्रिप्ट', 'फेसबुक-jssdk'));
थप पढ्नुहोस्