काठमाडौं, फागुन २
स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले नेपालमा जोखिम न्यून भए पनि छिमेकी मुलुक भारतमा निपाह भाइरसको सम्भावित फैलावटबारे सचेत रहन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।
मन्त्रालयअन्तर्गतको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (EDCD) ले आज जारी गरेको विज्ञप्तिमा देशव्यापी स्वास्थ्य संस्था र सम्बन्धित निकायलाई पूर्वतयारीका उपायहरूको रूपमा सचेत गराइएको जनाएको छ। यसले भारतमा रिपोर्ट गरिएको प्रकोपको आधारमा निपाह भाइरस निगरानी र प्रतिक्रिया एल्गोरिथ्म विकास गरिएको थपिएको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले निपाह भाइरसको जनस्वास्थ्य जोखिम विश्वव्यापी र दक्षिण-पूर्वी एशिया दुवै क्षेत्रीय स्तरमा कम रहेको मूल्याङ्कन गरेको भए पनि मन्त्रालयले मानिसहरूलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ।
मन्त्रालयका प्रवक्ता तथा स्वास्थ्य आपतकालीन तथा विपद् व्यवस्थापन इकाईका प्रमुख डा प्रकाश बुढाथोकीले जनस्वास्थ्यको सुरक्षाका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालय पूर्णतया प्रतिबद्ध रहेको र त्यसका लागि आवश्यक सबै कदम चालिरहेको बताए । उनले सर्वसाधारणलाई नआत्तिन, सजग, सचेत र जिम्मेवार बन्न आग्रह गरे।
“मानिसहरूले उपभोग गर्नुअघि फलफूल राम्ररी धुनुपर्छ, तरकारी राम्ररी पकाएर मात्र सुरक्षित र उमालेको पानी पिउनुपर्छ। पशु गोठ र खेतबारीमा सरसफाइ कायम राख्ने, हातमा पञ्जा लगाएर हातमा मास्क लगाउने, हातमा मासु लगाउने जस्ता रोकथामका अभ्यासहरू गर्नुपर्छ। भीडभाड हुने ठाउँमा मास्क लगाउनेलाई कडाइका साथ पालना गर्नुपर्छ,” उनले भने।
संदिग्ध लक्षण देखिएमा तुरुन्त नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा जान वा टोल फ्री नम्बर १११५ मा फोन गर्न पनि उनले सुझाव दिए।
चिकित्सा विज्ञहरूका अनुसार र्यालबाट दूषित फलफूल खाँदा पिसाबमा निकापा, ब्याटिसको भाइरस निम्त्याउन सक्छ। संक्रमण।
डा. बुढाथोकीले संक्रमित रगत, रगत, पिसाब, संक्रमित व्यक्तिको नजिकको सम्पर्क वा संक्रमित चमेरोको सम्पर्कमा आएका सुंगुरबाट पनि यो भाइरस मानिसमा सर्ने गरेको बताए । सास फेर्न गाह्रो हुने, चक्कर लाग्ने, वाकवाकी लाग्ने वा गम्भीर अवस्थामा चेतनाको हानि देखिएको छ।